2026ರ ಪ್ರಬಲ ಎಲ್ ನಿನೋ: ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಳೆ-ಕೃಷಿ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?

ತುಮಕೂರು/ಬೆಂಗಳೂರು: ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ವೇಗವಾಗಿ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, 2026ರ ಅಂತ್ಯ ಹಾಗೂ 2027ರ ಆರಂಭದ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ NOAA Climate Prediction Center ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ, 2026-27ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಶರತ್ಕಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಎಲ್ ನಿನೋ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 90%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಕೂಡ ಎಲ್ ನಿನೋ 2027ರ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹುತೇಕ 100% ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದರೇನು?

ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಸಾಗರ-ವಾತಾವರಣದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ENSO ಚಕ್ರದ ಬಿಸಿ ಹಂತ. ಈ ಸಮುದ್ರ ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹವಾಮಾನವನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಬಹುದು.

2026ರ ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲ?

NOAA ಪ್ರಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ Niño-3.4 ಸೂಚ್ಯಂಕ +1.8°C ಮತ್ತು Niño-1+2 +3.4°C ತಲುಪಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ RONI ಮೌಲ್ಯ +2.5°C ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಲುಪಿ 1950ರಿಂದ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು NOAA 75% ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಬಲವಾದ ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಖಚಿತ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರಿಗೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಭಾರತದ ಜೂನ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಲು ENSO ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು IMD ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮುಂಗಾರಿನ ನಡುವೆ ನೇರವಾದ ಒಂದು-ಕಾರಣ, ಒಂದು-ಫಲಿತಾಂಶ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲ ಎಂದು IMD ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. Indian Ocean Dipole (IOD), ಯುರೇಷಿಯಾದ ಹಿಮಾವರಣ, ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಮುಂಗಾರು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಅಂತಿಮ ಮಳೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

2026ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಧನಾತ್ಮಕ IOD

WMOಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ನವೆಂಬರ್ 2026 ಋತುಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಧನಾತ್ಮಕ Indian Ocean Dipole ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಅದರ ಋತುಮಾನ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು +0.9°C ಇರಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ IOD ಎಲ್ ನಿನೋದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ತಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅದು ಎಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗಲೇ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಹೇಗಿರಬಹುದು?

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಳೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮಳೆಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನಾಶೀಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ENSO ಪ್ರಭಾವ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮತ್ತು ಖಾರಿಫ್ ಭತ್ತದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೇಲೂ ENSO ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿವೆ.

ಆದರೆ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ ಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತ ಬರ’ ಎನ್ನುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಣಯವಲ್ಲ. ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ತೇವಾಂಶ, ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ, IOD ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರಿನ ಸಕ್ರಿಯ-ವಿರಾಮ ಹಂತಗಳೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ.

ತುಮಕೂರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿಗೆ ಏನು ಅರ್ಥ?

ತುಮಕೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮಳೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಳೆ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ದೀರ್ಘ ಮಳೆ ವಿರಾಮಗಳು ಬಿತ್ತನೆ, ಮೊಳಕೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ತರಬಹುದು. ಅಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಋತುಮಾನ ಮಳೆ ಸರಾಸರಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಕೃಷಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿಗದೇ ಇರಬಹುದು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ IMD ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಿಂದ 19ರವರೆಗೆ ಹಲವು ದಿನ ಗುಡುಗು-ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಹವಾಮಾನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ; ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಮೀಕರಿಸಬಾರದು.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ

ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ವಿರಾಮಗಳು ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಳೆ ಅವಲಂಬಿತ ಭತ್ತದಂತಹ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತರಬಹುದು. ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿನ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯೂ ಭತ್ತದ ಇಳುವರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಲಾಶಯ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್

ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ದುರ್ಬಲವಾದರೆ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು, ನಗರ-ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಾವೇರಿ ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣಾ ಜಲಾನಯನಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ENSO ಸೂಚ್ಯಂಕದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಜ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟವೇ ತಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ.

ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಪಾಯ

WMO ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ನವೆಂಬರ್ 2026 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಭೂಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಎಲ್ ನಿನೋ ಜಾಗತಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಆಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಿನದ ಉಷ್ಣತೆ ಏರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ENSO ಆಧಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿಖರವಾಗಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ + ಎಲ್ ನಿನೋ

2026ರಲ್ಲಿ Nature Communicationsನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬೇಸಿಗೆ ಮುಂಗಾರಿನ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸಂಬಂಧ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಉಷ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇದೆ.

ಈಗಲೇ ‘ಬರ’ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಬಲ ಎಲ್ ನಿನೋ ಬರದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದು ಭಾರತ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರ ಖಚಿತ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆ ಅಲ್ಲ. ಉಳಿದ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು, ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ, IOD ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಜಲಾಶಯ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದವು

ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, Positive IOD ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ, ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಯಾವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ, ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ. ‘ಎಲ್ ನಿನೋ = ಖಚಿತ ಬರ’ ಎಂಬ ಸರಳೀಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಸಂದೇಶಗಳಿಗಿಂತ IMD, WMO ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಮೂಲಾಧಾರ: NOAA Climate Prediction Center ENSO Diagnostic Discussion — 10 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026; WMO September 2026 El Niño Update ಮತ್ತು Global Seasonal Climate Update; India Meteorological Department ENSO/IOD ಹಾಗೂ monsoon guidance; Nature Communications ಮತ್ತು ಇತರ peer-reviewed climate studies.